Ana arının petekteki hücrelere bıraktığı döllenmiş yumurtalardan meydana gelen işçi arılar, koloninin gücünün ve kovanın verimliliğinin en açık göstergesidir. Oluşum dönemini 21 günde tamamlayan işçi arıların kovan içindeki sayıları mevsimlere ve ana arının yumurtlama performansına bağlı olarak 10.000 ile 100.000 arasında değişir.

Ömürleri, 35- 40 gün arasında kısa bir dönemi kapsar.

 

Kuluçka süresini tamamlayan tüm işçi arıların görevleri hemen başlar ve adından da anlaşılacağı gibi tüm yaşamları boyunca çalışırlar.

İşlerin aksamamasında ve düzenin sağlanmasında en büyük rol onlarındır.

İşçi arıların yaşı, görevlerin yerine getirilmesinde belirleyici etkendir. İlk 20 gününü kovan içi hizmetlerle tamamlayan işçi arılar, 21.günden itibaren kovan dışı hizmetler için çalışmaya başlarlar.

Büyüme dönemleri ile doğru orantılı olarak görevlerinin boyutu da değişir.

İlk 20 günlük dönemde yaptıkları işler belirlidir.

Kendilerinden sonra çıkacak yavrulara kuluçkalık yaparlar. Yavru gözlerini temizlerler. Yeni doğmuş genç larvaları son derece dikkatli ve özenli şekilde beslerler. Petek gözlerinden aldıkları çiçek tozu ve bal ile hazırladıkları karışımla yaşlı larvaları beslerler.

Ana arıyı besler, yumurtlamasını sağlar ve yumurtlayacağı hücreleri temizleyip cilalarlar. Bal mumu üretip petek inşa ederler. Dışarıdan getirilen yiyecekleri petek hücrelerine depo ederler. Kovanın temizliği ile ilgilenir, kovanda bulunan çatlak ve delikleri propolis maddesiyle kapatıp onarırlar. Ayrıca propolisi kovanı dış etkenlere karşı korumak ve dezenfekte etmek amacıyla da kullanırlar. Kovanın havalandırılmasını ve belirli bir sıcaklıkta tutulmasını sağlarlar. Kovan etrafında çevreye uyum uçuşları gerçekleştirirler. İğne bezleri gelişen ve zehir üretmeye başlayan arılar nöbet tutarak kovan bekçiliği yapar ve kovanın güvenliğini sağlarlar.

20 günlük süreci, bu görevleri yerine getirerek tamamlayan işçi arılar, 21. Güne gelindiğinde, polen ve nektar taşımak için tasarlanmış olan vücutları ile besin toplama görevine geçiş yaparlar. Artık yetişkin olan arılar besin toplamaya başladıktan sonra her işi yapabilirler. Nektar, polen, salgı, su ve propolis toplarlar.

Tüm besin maddelerini çiçek tozu olan polenlerden ve bal özü olan nektarlardan temin ederler. Arıların büyümesi ve beslenmesi için polene ihtiyaç duyulur. Ana arı ise arı sütü denilen, arıların salgıladığı besinle beslenirler. Arı sütü olmadan ana arı, polen olmadan da koloni faaliyetini sürdüremez. Arılar poleni arka bacaklarında buluna polen sepetçiklerine depo ettikten sonra kovana getirir. Nektar ve bazı enzimleri karıştırarak arı polenini oluşturur. En yoğun polen topladıkları dönem baharın gelmesiyle birlikte başlar. Günde ortalama 5 ile 10 arasında polen seferi yapabilen arılar, her seferde kendi vücudunun üçte biri kadar polen taşıyabilir.

Arılar, çiçeklerin tomurcuklarında bulunan nektarı hortumları ile emerek alırlar, kursaklarına doldururlar ve kovana getirdikleri nektarları kovan içinde görevli arılara aktararak bal yapma işlemini gerçekleştirirler. Her seferinde kovanlarına kendi vücutlarının iki katı kadar nektar taşıyabilirler.

İşçi arıların kovan içindeki en önemli görevlerinden biri de kovandaki ısıyı ayarlamaktır. Vücut sıcaklıkları sabit olan arılar, soğuk günlerde kovan sıcaklığını hareket etmeleri sonucu ortaya çıkan ısı ile dengelerler. Sıcak günlerde ise su ile soğutma yöntemini kullanırlar. Her canlı gibi arıların da suya ihtiyaçları vardır.

Su kaynaklarından su damlaları taşıyan arılar kovana geldiklerinde getirdikleri suyu diğer arılara aktarırlar. Peteğin üst kısmına, bal mumu ile yapılan küçük hücrelere depolanan su, arılarca kovan içini serinletmede, kovan önünü nemlendirmede, yavruları büyütmede ve balın sulandırılmasında kullanılır.

Arılar, arı dansı denilen özel hareketlerle anlaşırlar. Dansın şekli ve sayısı bulunan kaynağın hangi yönde, ne kadar uzaklıkta ve ne kadar zenginlikte olduğunun bir ifadesidir.

Kovan içi hizmet ve sonrasında kovan dışı hizmetle kısacık yaşamlarında kovan ile besin kaynakları arasında uçuşlar yapan ve sürekli üreten işçi arıların ömürleri kısa olsa da hizmet ettikleri koloni, yumurtalardan çıkacak olan yeni bireyler ile varlığını sürdürmeye devam eder.